ISRA.my
BMEN
Menu
Rujukan konsep kewangan Islam untuk kehidupan seharian

Panduan praktikal

Sukuk bertoken dan smart contract: teknologi berbanding hak

Kod boleh membantu merekod pemegang, menyemak syarat pindahan dan melaksanakan pembayaran. Namun, kod sahaja tidak menetapkan apa yang anda miliki, siapa yang berhutang kepada anda atau apa yang boleh dituntut jika berlaku kemungkiran. Baca dokumen sukuk bersama peraturan sistem digitalnya.

Sumber disemak pada 6 Oktober 2026

G29 · Penerangan pendidikan tempatan • disemak 6 Oktober 2026

Panduan pendidikan, disemak 6 Oktober 2026. Rajah di bawah ialah model konsep yang ditulis baharu, bukan aliran kerja sebenar projek perintis Danum atau tawaran runcit yang tersedia. Tokenisasi sahaja tidak menjamin pulangan, kecairan, kelayakan atau kelulusan Syariah.

Mulakan dengan hak di sebalik token

Sukuk ialah instrumen pasaran modal, bukan sekadar syiling kripto. Dalam garis panduan runcit SC, sijil sukuk membuktikan pemilikan tidak berbahagi atau pelaburan dalam aset melalui prinsip Syariah yang diluluskan. Kepentingan terhadap aset, hak pembayaran dan pihak yang boleh dituntut tetap perlu dikenal pasti melalui dokumen terbitan. Baki token sahaja tidak membuktikan bahawa anda memegang hak milik berdaftar sebuah bangunan atau boleh mengambil alih bangunan itu.

Tokenisasi meletakkan representasi digital pada platform yang boleh diprogram. Smart contract ialah kod yang melaksanakan syarat yang ditetapkan. Tanya dua soalan berasingan: “Apakah hak saya menurut dokumen?” dan “Bagaimanakah sistem ini merekod atau melaksanakan hak itu?” Soalan lazim SC menyatakan bahawa ciri asas mesti dikekalkan; perubahan hak boleh mengubah pengelasan undang-undang. Produk pasaran modal bertoken berbeza daripada aset digital yang dikawal selia di bawah rangka kerja aset digital berasingan.

Sumber: Garis panduan bon dan sukuk runcit SC · Soalan lazim produk bertoken SC · Kajian tokenisasi BIS

Rajah 1. Struktur sukuk dan daftar digital

Model konsep agensi • tiada kadar disebut atau produk runcit yang dilancarkan

Lapisan undang-undang dan ekonomi — dokumen menetapkan hak

  1. Pelabur → wang langgananMembayar kepada penerbit mengikut terma terbitan.
  2. Penerbit / ejen pelaburan dilantik → portfolioMelabur mengikut mandat; kenal pasti aset, jagaan dan kewajipan.
  3. Hasil portfolio → agihan / tarikh matangPembayaran dan realisasi/penebusan mengikut dokumen; pemulihan penuh tidak automatik.

Selaraskan rekod dengan hak dalam dokumen

Lapisan digital — rekod berkait dan pelaksanaan

  1. Daftar pemegangIdentiti dan unit direkod; kuasa rekod di sisi undang-undang mesti dipastikan.
  2. Token / akses tandatanganMerekod dan mengawal pindahan dibenarkan; bukan surat hak milik hartanah.
  3. Kod / arahan pembayaranMenggunakan input sah dan saluran penyelesaian berdana; tidak mencipta wang yang tiada.
Rajah pembelajaran baharu berdasarkan takrif SC, soalan lazim produk bertoken dan BIS Bulletin 72 (11 April 2023). Kedua-dua lapisan mempunyai fungsi berlainan. Jagaan, hak milik aset, pihak yang boleh dituntut ketika kemungkiran dan reka bentuk pembayaran sebenar memerlukan dokumen terbitan.

Sumber: Garis panduan bon dan sukuk runcit SC · Soalan lazim produk bertoken SC · Kajian tokenisasi BIS

Penerangan teks penuh: Wang langganan bergerak daripada pelabur kepada penerbit/ejen dan masuk ke portfolio yang dipersetujui. Hasil portfolio menyokong pembayaran mengikut dokumen. Daftar berkait, sistem akses token dan kod merekod serta melaksanakan kejadian yang ditetapkan. Rekod token atau kawalan kunci tidak menetapkan hak milik langsung hartanah atau menjamin pembayaran.

Apa yang benar-benar dibuktikan oleh projek perintis Malaysia

Pada 28 April 2026, SC dan Khazanah mengumumkan kejayaan penetapan harga projek perintis sukuk bertoken bernilai RM100 juta. Siaran itu mengenal pasti terbitan pertama bertempoh satu tahun di bawah Program Sukuk Danum, iaitu program nota jangka sederhana Islam sehingga RM20 bilion, yang distrukturkan berasaskan wakalah bi al-istithmar (agensi pelaburan). Ia menamakan peserta institusi, termasuk CGC, KWAP dan OCBC Malaysia, serta menerangkan ujian aliran kerja operasi dan teknikal.

Ini bukti projek perintis sebenar, melangkaui rajah cadangan. Pengumuman yang disemak bukan prospektus runcit: ia tidak menetapkan jumlah pembelian minimum, kelayakan runcit, fi pelanggan, pembeli pasaran sekunder atau pihak yang boleh dituntut oleh pemegang individu. “Akses kepada maklumat 24/7” tidak kami ubah menjadi janji dagangan 24/7 atau pengeluaran tunai serta-merta.

Daftar DAIH BNM yang berasingan, dikemas kini pada 30 Julai 2026, merangkumi inisiatif deposit bertoken. Soalan lazimnya menyatakan bahawa penyertaan tidak menjamin pengiktirafan kawal selia dan pelancaran sebenar memerlukan penilaian lanjut. Entri itu tidak mengenal pasti aset penyelesaian sebenar projek perintis Danum. Jangan gabungkan inisiatif berasingan menjadi produk runcit yang tidak ditawarkan oleh mana-mana sumber asal yang disemak.

Sumber: Siaran projek perintis SC–Khazanah, 28 April 2026 · Daftar inisiatif DAIH BNM

Jejaki wang, hak dan kewajipan secara berasingan

Bayangkan Aina di Selangor membaca tentang sukuk rekaan berasaskan agensi. Pelabur menyediakan wang langganan; ejen yang dilantik melabur dalam portfolio yang dipersetujui; hasil yang direalisasikan membiayai agihan mengikut dokumen. Pada tarikh matang, kewajipan merealisasikan pelaburan, menebus sukuk dan membuat pembayaran dalam dokumen menentukan jumlah yang perlu dibayar. Ini urutan pembelajaran, bukan bukti pelaksanaan oleh penerbit tertentu.

Soalan pemilikan yang berguna lebih tepat daripada “Adakah ia bersandarkan aset?” Kenal pasti penerbit, ejen, aset atau pelaburan, pemegang amanah jika berkenaan, dan pihak yang berkewajipan membayar di sisi undang-undang. Cari klausa tentang kepentingan terhadap aset, cagaran, keutamaan tuntutan, kekurangan hasil dan penguatkuasaan. Penjaga yang memegang token atau mengawal kunci tandatangan tidak semestinya pemegang hak milik sah aset asas. Tanya cara menyelaraskan rekod jika rekod dompet bercanggah dengan daftar pemegang yang berkuat kuasa.

Rangka kerja runcit SC mengandungi keperluan pemegang amanah dan dokumentasi; garis panduan surat ikatan amanah pula meliputi janji pembayaran, kemungkiran, kuasa pemegang amanah dan mesyuarat dalam skopnya, dengan pengecualian serta peruntukan khas. Ini sebab untuk meneliti surat ikatan sebenar, bukan janji bahawa semua sukuk mempunyai cagaran atau hak pemulihan yang sama. Audit kod tidak menggantikan dokumen tersebut.

Sumber: Garis panduan pasaran modal Islam SC · Garis panduan bon dan sukuk runcit SC · Garis panduan surat ikatan amanah SC · Soalan lazim produk bertoken SC

Apa yang boleh dibuat oleh kod — serta syaratnya

Aliran kerja digital boleh direka untuk mencipta rekod token, mengehadkan pindahan kepada pemegang yang dibenarkan, menyelaraskan pembayaran dengan pindahan, mengira agihan yang dipersetujui dan menamatkan token selepas penebusan. Setiap langkah bergantung pada kebenaran yang sah, data yang betul dan wang yang tersedia. Rajah 2 menunjukkan automasi yang mungkin, bukan ciri yang dibuktikan dalam projek perintis Malaysia.

Contohnya, penyerahan berbanding pembayaran bermakna pindahan muktamad sekuriti berlaku jika dan hanya jika pembayaran muktamad yang sepadan berlaku; tiada satu bahagian patut diselesaikan bersendirian. Reka bentuk boleh menyasarkan pelaksanaan kedua-duanya serentak, tetapi aset penyelesaian, kemuktamadan di sisi undang-undang dan hubungan dengan sistem bank di luar platform perlu dikenal pasti dahulu. Mengemas kini rekod token tidak sama dengan mengesahkan bahawa penerima yang betul telah menerima ringgit. Pelaksanaan kod yang berjaya juga tidak boleh menjadikan penerbit yang kekurangan dana mampu membayar sepenuhnya.

Sumber: Kajian tokenisasi BIS · Laporan tadbir urus BIS/CPMI · Prinsip penyelesaian 12 CPMI–IOSCO

Rajah 2. Apa yang boleh diautomasikan oleh kod

Aliran kerja yang mungkin • bukan ciri Danum yang telah dibuktikan

  1. Rekod terbitanCipta rekod selepas dokumen dan kebenaran yang sah.
  2. Pemegang / pindahan dibenarkanGunakan sekatan diprogram berdasarkan input identiti yang disahkan.
  3. PenyelesaianPindahan muktamad sekuriti jika dan hanya jika pembayaran muktamad berlaku, apabila sistem dan kemuktamadan undang-undang menyokong reka bentuk itu.
  4. AgihanKira jumlah dipersetujui dan arahkan pembayaran hanya dengan data serta dana yang betul.
  5. PenebusanRekod penebusan dan tamatkan token selepas proses dalam dokumen.
Kitaran hayat konsep berdasarkan kajian tokenisasi BIS (2023) dan gambaran tadbir urus BIS/CPMI (21 Oktober 2024). Kod melaksanakan syarat ditetapkan; ia tidak menentukan kesahan syarat di sisi undang-undang atau menyediakan dana penerbit. Baca dari atas ke bawah. Syarat penyelesaian mengikut Prinsip 12 CPMI–IOSCO (prinsip diterbitkan 16 April 2012).

Sumber: Kajian tokenisasi BIS · Laporan tadbir urus BIS/CPMI · Prinsip penyelesaian 12 CPMI–IOSCO

Penerangan teks penuh: Baca mengikut urutan: rekod terbitan sah; semakan pemegang dan pindahan dibenarkan; penyelesaian yang disokong, apabila pindahan muktamad sekuriti berlaku jika dan hanya jika pembayaran muktamad berlaku; agihan berdana; penebusan mengikut dokumen dan penamatan token. Setiap peringkat boleh gagal jika kebenaran, input atau dana bermasalah.

Siapa yang masih perlu menjalankan tugas?

Pengendali platform memerlukan proses bertulis untuk pindahan yang salah, kehilangan kunci, gangguan sistem dan perubahan kod. Tanya siapa boleh menghentikan sementara, menaik taraf atau membetulkan rekod, kelulusan apa yang diperlukan, dan rekod mana yang menentukan hak tuntutan. Suapan data luaran, kadangkala disebut oracle, membekalkan maklumat tentang kejadian di luar sistem kod; seseorang perlu mengesahkan input itu, bukan menganggapnya benar hanya kerana ia sampai ke blok rantai.

Penerbit dan pihak yang dilantik tetap bertanggungjawab terhadap perniagaan asas dan rekod. Peranan pemegang amanah, jika dilantik, datang daripada undang-undang dan surat ikatan; perisian tidak secara automatik mengadakan mesyuarat, menyiasat kemungkiran atau mendapatkan remedi mahkamah. Pengurusan risiko juga perlu meliputi penjaga, penyedia platform dan hubungan antara sistem. Ringkasan FSI berkaitan aset kewangan bertoken; ia tidak mengesahkan produk pulangan kripto.

Sumber: Soalan lazim produk bertoken SC · Garis panduan surat ikatan amanah SC · Laporan tadbir urus BIS/CPMI · Ringkasan risiko tokenisasi FSI

Rajah 3. Bahagian automasi yang masih bergantung pada manusia

Peta kebergantungan • tanggungjawab serentak, bukan urutan masa

  • Penerbit / ejenPelaburan asas, wang tersedia dan laporan yang tepat.
  • Pemegang amanah / penjaga jika dilantikHak pemegang dalam dokumen, rekod jagaan dan tindakan ketika kemungkiran.
  • Pengendali data dan kodKejadian luaran disahkan, skop audit, kelulusan perubahan dan proses pemulihan.
  • Semakan Syariah / undang-undang dan saluran pertikaianStruktur dan pindaan sebenar, kebolehkuatkuasaan serta remedi.
Peta kebergantungan editorial berasaskan soalan lazim SC, rangka kerja surat ikatan amanah dan tadbir urus BIS/CPMI. Ringkasan FSI pada 28 Ogos 2025 meliputi tokenisasi aset kewangan dan tidak meliputi aset kripto/CBDC. Peta ini tidak mengesahkan pemegang amanah, audit kod atau perakuan agama bagi produk tertentu.

Sumber: Soalan lazim produk bertoken SC · Garis panduan surat ikatan amanah SC · Laporan tadbir urus BIS/CPMI · Ringkasan risiko tokenisasi FSI

Penerangan teks penuh: Empat kebergantungan kekal: penerbit/ejen menyediakan prestasi perniagaan dan wang; pemegang amanah/penjaga menjalankan peranan dalam dokumen jika dilantik; pengendali data/kod mengesahkan input dan mengurus perubahan; proses Syariah/undang-undang dan pertikaian menilai struktur serta menguatkuasakan hak. Tiada cabang menjamin kecairan, akses atau kelulusan.

Kos, jalan keluar dan penyertaan

Aina patut meminta satu jadual kos lengkap: apa-apa caj langganan atau pembrokeran, caj jagaan/platform, kos pindahan/rangkaian, beza harga ketika jualan awal dan cukai yang terpakai pada transaksi sebenar. Tanya kos mana mengurangkan agihan dan kos mana dicaj berasingan. Siaran projek perintis yang disemak tidak memberikan caj pelanggan atau minimum runcit; kami tidak meneka fi atau mereka pulangan.

Kecairan bermakna mencari pembeli yang dibenarkan pada harga yang boleh diterima. Unit token yang lebih kecil mungkin boleh diwujudkan secara teknikal, tetapi pindahan yang dibenarkan, tempat dagangan, saluran jagaan dan pihak yang sanggup membeli tetap diperlukan. Pembayaran pada tarikh matang berbeza daripada jualan awal. Tokenisasi tidak mengubah instrumen bertempoh menjadi deposit yang boleh dikeluarkan atas permintaan.

Struktur Islam sahaja tidak menjadikan tawaran itu eksklusif untuk pelabur Muslim. Pembaca Muslim dan bukan Muslim perlu mengesahkan kategori pelabur yang dibenarkan, semakan identiti, pegangan minimum dan sekatan geografi sebenar. Bagi penilaian Syariah pembaca Muslim, semak struktur yang dinamakan, penggunaan dana, hak, perakuan Syariah dan perubahan seterusnya. Peraturan sukuk ringgit SC memerlukan alasan Syariah yang didokumenkan dan menangani pindaan yang mempunyai implikasi Syariah; perkataan “token” tidak membekalkan bukti itu.

Sumber: Siaran projek perintis SC–Khazanah, 28 April 2026 · Soalan lazim produk bertoken SC · Garis panduan pasaran modal Islam SC

Enam soalan untuk memahami aturan sebenar

Jika iklan sekadar menyebut “blockchain + sukuk”, maklumatnya belum lengkap. Gunakan soalan ini untuk meminta dokumen dan penjelasan, bukan untuk menentukan kelayakan peribadi atau hukum Syariah.

  • Siapa menerbitkan sukuk, siapa melabur atau menggunakan dana, dan siapa wajib membayar?
  • Kepentingan terhadap aset atau hak pembayaran apa yang diwakili setiap unit, dan surat ikatan atau terma mana yang mewujudkannya?
  • Daftar mana yang berkuat kuasa, siapa memegang hak milik sah, dan siapa mengawal kunci tandatangan?
  • Apa yang menyelesaikan bahagian pembayaran, dan apa berlaku selepas pindahan gagal atau kunci hilang?
  • Siapa boleh membeli, apakah semua caj, dan adakah keluar awal melalui jualan dan bukannya penebusan?
  • Perakuan Syariah serta proses pertikaian/kemungkiran mana yang meliputi versi ini?

Sumber: Soalan lazim produk bertoken SC · Garis panduan pasaran modal Islam SC · Garis panduan surat ikatan amanah SC

Rujukan

Tarikh di bawah membezakan penerbitan, semakan/kuat kuasa yang dicetak dan akses. Tajuk sumber mengenal pasti dokumen asal; semua rajah dan huraian pembaca ialah karya editorial baharu. Dokumen asal dipautkan ke luar. Tiada PDF dihoskan di sini.

Bacaan berkaitan

Sukuk untuk pemula: apakah yang sebenarnya dimiliki pelabur?Adakah kripto patuh Syariah? Semak aset dan aktivitiStablecoin, deposit bertoken dan CBDC ialah perkara yang berbezaStaking, DeFi dan pulangan kripto: dari mana datangnya pulangan?

Cari

Cari panduan, istilah glosari, penyelidikan dan penerbitan dalam Bahasa Melayu.